Samenstelling en eigenschappen

Mest is onder te verdelen in kunstmest en natuurlijke mest. Natuurlijke mest is op zijn beurt weer onder te verdelen  in  mest  van  dierlijke  herkomst  en  mest  van  plantaardige  herkomst  (compost).  Al  die  mestsoorten hebben verschillende eigenschappen.

Vormen van kunstmest
Kunstmest is er in verschillende vormen, namelijk:
•	korrels;
•	kristallen;
•	vloeibare kunstmest;
•	poedervorm.

Figuur 2-7: Een plant lust geen brokken mest.

Een tuinder en een akkerbouwer gebruiken vaak verschillende vormen kunstmest.

Een eis waaraan elke kunstmestvorm moet voldoen, is dat de meststoffen (plantenvoeding) in (bodem)vocht kunnen oplossen.

Figuur 2-8: De plant wil haar voeding in oplossing hebben.

Vragen

Welke kunstmestvorm zou jij gebruiken als je een van de volgende personen was? Leg je antwoord uit.
•	een akkerbouwer;
•	een tuinder die potplanten teelt;
•	een tuinder die groenteplanten op steenwol teelt;
•	een tuinder die in de volle grond bloemen teelt.
De  plant  kan  alleen  kunstmest  opnemen  als  de  kunstmest  is  opgelost  in  water.  Op  welke  manier  lossen kunstmestkorrels op?

Oplosbaarheid
Niet alle stoffen zijn direct oplosbaar. Als een akkerbouwer kunstmest strooit, is dat meestal in korrelvorm. Zodra het regent, lost een deel van de korrel op en kan de plant de stoffen opnemen. Als het te veel regent en
de akkerbouwer een te goed oplosbare meststof heeft gestrooid, spoelt alles weg zonder dat de plant het op
kan nemen. Dit noem je uitspoeling. Je kunt dan beter kiezen voor een langzaamwerkende meststof. Deze meststof wordt heel langzaam in de bodem omgezet tot oplosbare stoffen.

Figuur 2-9: De opgeloste voedingsstoffen worden door de wortels opgenomen en in de bladeren omgezet
in verschillende andere stoffen.

Bemesting met verschillende voedingselementen
In de praktijk wordt er vooral bemest met de voedingselementen stikstof (N), fosfor (P) en kalium (K). Kalk, ofwel calcium (Ca), zit vaak in meststoffen met stikstof of fosfor. Een kalkmeststof strooi je wanneer je de grond minder zuur wilt maken en wanneer je de grondstructuur wilt verbeteren. IJzer (Fe) is vooral nodig als je fruit teelt. In de land- of tuinbouw wordt minder ijzer gegeven.

Figuur 2-10:

Wanneer er in een kunstmest meerdere voedingsstoffen zijn verwerkt, spreek je van een mengmeststof.

Vragen

Welke kunstmestvorm wordt door de akkerbouwer het vaakst toegepast? Wat is uitspoeling?
Wat zijn de drie meest gebruikte voedingselementen?
Met welke symbolen geef je deze voedingselementen aan? Welk voedingselement is in de fruitteelt erg belangrijk?